Pagina's

dinsdag 13 december 2022

radijzen zaaien, radijs kweken, Raphanus sativus subsp. sativus zaaien, verzorging en volledige informatie

 Ik denk dat radijzen de gemakkelijkste groenten zijn om te zaaien. De plantjes spruiten heel vlot en groeien in een korte periode tot oogstbare knolletjes. Als je een projectje wilt beginnen met kinderen dan is radijzen zaaien echt de moeite waard. Bovendien zijn radijsjes zo lekker. Onderstaande informatie is redelijk intens maar laat je er zeker niet door afschrikken. Zaai enkele radijszaadjes en je zult zien dat er niets aan is.

radijzen bundel
radijzen bundel

officiële naam: Raphanus sativus subsp. sativus

Nederlandse naam: radijs, radijzen

Origine: 

  • Als we internetbronnen kunnen geloven, zijn radijzen al duizenden jaren gekend. Egyptenaren en Grieken hadden zelfs beeldjes van de radijs in goud. Maar blijkbaar kwam de radijs pas in de 16de eeuw in Noord-Europa terecht. 

Standplaats:

  • licht:
    • Radijzen doen het goed in vol licht, maar ook in half schaduw. Hoe kouder het is, hoe minder licht een radijs nodig heeft. Als een radijs echter te weinig licht krijgt, zal de radijs geen knolletje vormen.
  • temperatuur:
    • De zaai temperatuur wordt dikwijls aangegeven boven de 21°C. Persoonlijk heb ik ondervonden dat de temperatuur veel lager mag liggen. In koudere temperaturen duurt het wel wat langer voor de zaailingen boven grond komen.
    • Ik ben bezig met een experiment waarbij ik radijzen heb gezaaid in november. De zaailingen groeien goed maar helaas zijn er redelijk veel die geen knolletje vormen. Als er geen knol gevormd wordt, is dit vooral een teken van te weinig licht.
Luchtvochtigheid:
  • De radijs is een buiten plant. Binnenshuis heb je hogere luchtvochtigheid nodig. Bovendien moet er voldoende licht aanwezig zijn in verhouding met de temperatuur van de groei omgeving.
  • In de zomer, of in warmere temperaturen is het niet aangeraden om radijzen te kweken. Het is mogelijk maar de radijzen zullen veel pittiger worden en ze hebben een heel stabiele watergift nodig. Bij te weinig of teveel water kan het knolletje scheuren of voos worden. Ook is er veel meer kans op doorschieten en bloeien. ( dat laat ik wel gebeuren omdat ik het zaad oogst)
potgrond:
  • welke grond
    • Radijs houdt van een luchtige, licht bemeste grond. Doordat het een heel vlotte plant is, heb je niet veel bemesting of compost nodig.
  • hoeveel:
    • Vroeger werden er maten gegeven om je radijs te planten. Dat is ongeveer 3 cm tussen de planten en 12 cm tussen de rijen. Maar de laatste jaren wordt er ook veel gezaaid in potjes voor het uitplanten. Zo kan je tot 4 zaadjes per potje houden zonder nadien te moeten uitdunnen. In de rij hou je dan wel beter een afstand aan van ongeveer 6 cm en tussen de rijen 15 cm.
  • verpotten:
    • Van zodra de plantjes hun echte blaadjes hebben, kan je van de zaailing pot verplanten naar de volle grond. Als je tot 4 zaadjes hebt gezaaid, hoef je niet uit te dunnen. De radijsjes zullen zelf hun plaats vinden.
water geven:
  • wanneer:
    • Als de grond droog aanvoelt zeker water geven. Radijs water geven, gaat bij mij vooral op het gevoel. De plantjes hebben een stabiele watergift nodig. Dus beter meerdere keren kleine hoeveelheden water geven dan eens per week een hele plens.
  • hoe:
    • Persoonlijk gebruik ik een broeskop waarvan de druk niet te hoog is. De bladeren van radijs mogen nat worden.
voortplanting: 
  • hoe: 
    • Voortplanting gebeurt door zaad.
  • wanneer:
    • In de warme zomermaanden gaat de plant doorschieten. Dit wil zeggen dat de plant gaat bloeien. Na de bloei komen er kleine peultjes aan de plant die kunnen geoogst worden als ze droog en hard zijn. Elk peultje bevat verschillende zaadjes. Wacht ook niet te lang met het oogsten van zaad want de peultjes zullen op een bepaald moment openbreken en de zaden verliezen.
  • welke potgrond:
    • Radijs plantjes kunnen gemakkelijk gekweekt worden op de meeste grondsoorten. In zandgrond dient de watergift wel meer gecontroleerd te worden.
potentiële bloei:
  • wat:
    • De plant begint in de hoogte te groeien en maakt kleine bloemetjes aan. Daaruit groeien kleine peultjes waar de zaadjes in zitten.
  • wanneer:
    • Tijdens de zomer is de kans veel groter dat de plantjes doorschieten en bloeien.
  • wat er mee aanvangen:
    • Ik laat altijd verschillende radijsplantjes bloeien om zo mijn zaad te oogsten voor het volgende jaar.
bemesten:
  • wanneer:
    • Radijs bemesten is in feite niet nodig
  • hoeveel:
    • Een perk waar het vorige jaar compost werd aangevoerd, is voor de radijs prima.
    • Je kan radijs ook als herfstplant zaaien na de oogst van andere groenten, zonder bij te bemesten.
  • welke bemesting:
    • Een standaard biologische bemesting kan zorgen voor ietwat grotere knolletjes. Maar is niet echt nodig.
knippen of snoeien:
  • wanneer:
    • Enkel nodig als je zaad wilt oogsten
  • hoe:
    • Eens de plant uitgebloeid is en de peultjes droog, kan de hele plant geknipt worden om gemakkelijker zaad te oogsten.
  • waarom:
    • Zaadjes voor het volgende jaar.
problemen:
  • probleem en oplossing:
    • Radijzen hebben bitter weinig problemen
    • Als er zich problemen voor doen, zal ik dit bericht updaten.
  • voorzorgsmaatregelen:
    • Niet echt nodig.
Zoals reeds vermeld, is de radijs een makkelijke plant om te kweken. Bovendien kan er geoogst worden in 1 a 2 maanden.
Wil je zaadjes oogsten, reken dan op 3 a 4 maanden.
Indien ik informatie krijg over ziekten of andere dan wordt dit bericht geupdate. Heb je informatie over een ziekte, laat me dan gerust iets weten.

Met dank voor de foto aan: Image by Steve Buissinne from Pixabay

zaterdag 3 december 2022

walnoot bladeren en aardwormen, mestpieren. Een dilemma. juglon en eisenia hortensis, eisenia fetida, dendrobena venata

 Ik heb een heel grote walnoot boom in de tuin staan. Een prachtige boom die me elk jaar opnieuw vele, verse walnoten bezorgt. En daar ben ik heel blij om want ik ben verzot op walnoten.
Toch heb ik ook een probleem met mijn walnoten boom. Ik kweek namelijk mestpieren, eisenia hortensis of dendrobena venata.
Mestpieren houden niet van walnoten, integendeel. Walnoot bladeren en de groene vruchten zijn dodelijk voor mijn huisdiertjes.

juglans regia walnoot
juglans regia walnoot

Walnoot bomen bevatten een gif, juglone genaamd. Dit gif wordt door de boom aangemaakt om concurrentie uit te schakelen. Veel bomen en planten zijn heel gevoelig aan walnoot gif (bijvoorbeeld tomatenplanten).
Dit vergif is niet enkel slecht voor verschillende planten en bomen maar ook voor aardwormen en andere, in de grond levende insecten.

De gewone walnoot boom is minder giftig dan de "zwarte" walnoot boom, maar toch is het beter om dit probleem niet te onderschatten. 

eisenia, aardworm
eisenia, aardworm


Hoe giftig is deze boom nu eigenlijk? Wel zoals reeds vermeld, is het gif juglon dodelijk voor mijn aardwormen en andere grond dieren. En dit gif bevindt zich in alle delen van de boom, zowel boven als onder de grond.
Het is zelfs zo dat het verwijderen van een walnootboom ervoor kan zorgen dat de grond 2 jaar niet kan worden gebruikt om een groentetuin op te starten. Door het verwijderen van de boom gaat de wortelmassa een grote hoeveelheid juglon gaan produceren die de grond giftig maakt voor vele planten en dieren.
De takken kunnen gecomposteerd worden, maar het kan tot een jaar (soms langer) duren voor de takken kunnen gebruikt worden als mulch in de tuin. Het gif in takken, ook gehakselde takken, blijft blijkbaar een stuk langer actief en dus gevaarlijk voor de omgeving. Ikzelf probeer de takken te verbranden om zo de problemen te vermijden.
De groene hulzen die zich rond de noot bevinden ( de noot is in feite een zaad en geen echte noot) worden ook beter verbrandt dan gecomposteerd want die bevatten ook een grote hoeveelheid vergif. Als ik bepaalde websites goed begrijp, is het zelfs mogelijk om  met de gedroogde groene schelpen een ontsmettend middel te maken door de gedroogde hulzen in alcohol te dompelen en dit mengsel een tijd te laten staan. Persoonlijk weet ik er maar weinig over en dan nog is het enkel door het lezen van verscheidene artikelen dus geloof mijn woord er niet op.
De bladeren daarentegen kunnen gecomposteerd worden. Het duurt wel minimum 4 weken voor het gif geoxideerd wordt door lucht en water, dus in de tussentijd kunnen er veel compostdiertjes sterven.

Ik heb dit probleem slechts een jaar of twee geleden leren kennen. Voordien composteerde ik de bladeren en de hulzen van de walnoot boom altijd samen met mijn andere compost. Nu heb ik een aparte composthoop gemaakt op een meter van mijn bruikbare composthoop. De composthoop van de walnoot bladeren laat ik gewoon zijn ding doen. Ik gebruik de compost niet voor mijn groentetuin. 

Walnoot bladeren werden door mij nog nooit gebruikt voor mijn compostwormen, een geluk want mijn geluk zou van korte duur zijn. Door het feit dat ik altijd bedding genoeg had voor mijn wormen heb ik nooit de moeite gedaan om walnootbladeren te sparen voor mijn wormen. 

Ik wil dit bericht vooral de wereld insturen omdat er maar weinig informatie te vinden is over juglon en aardwormen. Het is redelijk gemakkelijk om berichten te vinden die praten over de "zwarte" walnoot maar jammer genoeg is ook de "juglans regia' of de gewone walnoot boom ook giftig, weliswaar minder giftig dan zijn naamgenoot maar toch nog gevaarlijk genoeg om schade aan te richten.

Ik ben het artikel even kwijt waarin ik de informatie heb gevonden, maar ik kan wel zeggen dat het een wetenschappelijk document was. 

Als ik één wormenkweker kan helpen door dit bericht te posten, ben ik al een gelukkig mens. Heb je nog vragen, stel ze gerust. Ik beantwoord elke vraag indien mogelijk.

koriander zaaien, koriander kweken, het kweken van Coriandrum sativum, verzorging en volledige informatie

Ik ben persoonlijk niet zo gek op koriander maar ik hou van vissen. En bepaalde vissen zijn op bepaalde momenten verzot op de smaak van kori...