donderdag 21 september 2023

Waarom zijn er enkel nog kleine wormen in mijn wormenbak na x aantal maanden? Ik kocht een mix van 3 verschillende soorten wormen (vraag van een abonnee)

Waarom zijn er na verloop van tijd alleen nog kleine wormen in mijn wormenbak?

eisenia fetida in banaan
wormen in bananenschil

Er kunnen meerdere redenen zijn waarom je na enkele maanden alleen nog kleine wormen in je wormenbak aantreft. Het is moeilijk om exact te zeggen wat het probleem is, maar hieronder bespreek ik de meest voorkomende oorzaken en oplossingen.

Concurrentie tussen wormensoorten

Wanneer je meerdere soorten wormen in één bak houdt, kan het gebeuren dat één soort de andere wegconcurreert. Uiteindelijk blijft er dan slechts één familie over.

Te weinig voeding

Ondergevoede wormen blijven klein. Ze hebben voldoende groenmateriaal en stikstof nodig om te groeien. Wormen voeren vraagt ervaring, experimenteren en vooral geduld.

Zelfregulerend systeem van wormen

Een wormenbak reguleert zichzelf. Wanneer het maximale aantal wormen is bereikt, blijven nieuwe wormen kleiner. Meer wormen betekent niet automatisch grotere wormen — integendeel.

Persoonlijk scheid ik mijn wormen als ik ze groot wil laten worden. Ik plaats ongeveer 300–400 volwassen wormen per bak en vervang de bedding elke 4–5 weken. Zo voorkom ik overbevolking.

Het belang van vochtigheid

Een te droge bedding zorgt ervoor dat wormen minder eten. Minder voeding betekent kleinere wormen.

Het vochtgehalte in een wormenbak is cruciaal. Wie de bedding te droog houdt, zal een tragere populatiegroei en kleinere wormen zien.

Kweek één soort per bak

Bij concurrentieproblemen raad ik aan om één soort per bak te houden. Dendrobena-wormen zijn bijvoorbeeld populair bij vissers vanwege hun grootte.

In warmere klimaten kan je Afrikaanse pieren houden. Ze kunnen lange tijd leven op bedding alleen, maar blijven klein zonder extra stikstof. Deze soort kan grote hoeveelheden voedsel verwerken.

Experimenteer met:

  • bladgroenten
  • wormchow
  • kippenvoer met toegevoegd calcium

Zo ontdek je hoeveel en hoe vaak je ze optimaal kunt voeren.

Ter afsluiting

Heb je nog vragen? Stel ze gerust in de reacties — ik lees alle berichten op mijn blog.

Bedankt voor het lezen tot het einde. Hopelijk zie ik je terug bij een volgend artikel.

vrijdag 15 september 2023

waarom stinkt mijn wormenbak? Geur overlast door wormen kweek?

Waarom stinkt mijn wormenbak?

stinkende wormenbak
Waarom stinkt mijn wormenbak?

Soms open je je wormenbak en ruik je meteen dat er iets niet klopt. De geur kan licht zijn, maar soms ook ronduit ondraaglijk. Een goed werkende wormenbak hoort niet te stinken.

Beginnende (en sommige gevorderde) vermicomposters lopen meestal tegen twee grote problemen aan:

  • te veel vocht in de wormenbak
  • te veel voedsel voor de wormen

Beide fouten zorgen ervoor dat je je wormenbak liever buiten zet dan binnen houdt.

Probleem 1: te veel vocht in de wormenbak

Waarom is te veel vocht een probleem?

Een wormenbak heeft vocht nodig, maar hij mag nooit doorweekt zijn. Je kweekt tenslotte wormen, geen vissen.

Wanneer het strooisel te nat wordt, ontstaan er anaerobe zones. Dat zijn plekken zonder zuurstof.

In een gezonde wormenbak breken aerobe bacteriën het materiaal af. De wormen eten deze bacteriën. Zodra zuurstof verdwijnt, nemen anaerobe bacteriën het over — en die veroorzaken de stinkende geur.

Dit is niet alleen onaangenaam, maar ook gevaarlijk voor je wormen.

De knijptest

Voer altijd een knijptest uit:

  • Neem een handvol bedding
  • Knijp stevig
  • Komen er meer dan enkele druppels water uit? Dan is de bedding te nat

Voeg in dat geval droog strooisel toe, zoals karton, kokosvezel of ander bruin materiaal. Meng goed en test opnieuw.

Let op: materialen zoals kokospeat nemen vocht snel op, terwijl veenmos meer tijd nodig heeft. Wacht dus even voor je opnieuw test.

Doe altijd de knijptest (en probeer geen wormen te pletten tijdens het knijpen).

Wat als de bedding al anaeroob is?

Wanneer de wormen proberen te ontsnappen, is het vaak beter om:

  • de wormen tijdelijk te verwijderen
  • een nieuwe, correcte bedding te maken

De oude bedding hoef je niet weg te gooien. Meng deze met droog strooisel en verlucht regelmatig. Na verloop van tijd verdwijnt de geur.

Probleem 2: te veel voedsel voor de wormen

Wormen eten minder dan je denkt

Veel mensen overschatten hoeveel wormen dagelijks kunnen eten. Wormen kunnen maximaal ongeveer de helft van hun lichaamsgewicht per dag verwerken — maar alleen in een perfect draaiende wormenbak.

In een nieuwe bak eten wormen vaak minder dan 25% van hun gewicht. Pas na verloop van tijd, wanneer de bak stabiel is, stijgt dit.

Hoe vaak moet je voeren?

Ik raad aan om maximaal wekelijks te voeren. Sommige kwekers wachten zelfs langer.

Meer hierover lees je in mijn andere blogpost: Hoeveel eten mijn wormen?

Stikstof en ammoniak

Overvoeding leidt tot een ophoping van stikstof. Dit kan een sterke ammoniakgeur veroorzaken en op korte tijd veel wormen doden.

Overvoeding veroorzaakt ook zuurstofproblemen

Te veel voedsel bevat veel vocht. Dat leidt opnieuw tot anaerobe omstandigheden en dus geurproblemen.

Oplossing

Net als bij te veel vocht geldt:

  • verwijder de wormen
  • start met een nieuwe, luchtige bedding

De oude bedding kan je herstellen door droog materiaal toe te voegen en regelmatig te mengen.

Tot slot

Dit zijn de belangrijkste oorzaken van een stinkende wormenbak, gebaseerd op wat ik zelf heb geleerd en ervaren.

Heb je vragen of aanvullende informatie? Laat gerust een reactie achter. Ik leer graag bij — zolang het over compostwormen en hun problemen gaat.

Bedankt voor het lezen tot het einde. Hopelijk tot in een volgende blogpost.

woensdag 6 september 2023

Zijn mijten gevaarlijk voor mijn compostwormen, mijten in de wormenbak

Zijn mijten gevaarlijk voor compostwormen?

danger, danger, mites in the wormbin
Foto van een wormencompostbak

Veel beginnende en ook meer ervaren wormenkwekers vragen zich af hoe gevaarlijk mijten kunnen zijn voor compostwormen. Persoonlijk heb ik nooit meegemaakt dat mijten mijn wormen aanvielen, maar ik wilde dit onderwerp toch grondiger onderzoeken.

Wat ik tot nu toe gevonden heb, komt grotendeels overeen met mijn eigen ervaring. Helaas is betrouwbare informatie over bepaalde mijtensoorten schaars, maar dat kan in de toekomst veranderen.

Welke omstandigheden bevorderen mijten?

Je krijgt vooral veel mijten in een wormenbak wanneer:

  • de wormen te veel voeding krijgen
  • de bedding te nat is
  • de zuurtegraad te laag (zuur) wordt

Uit ervaring blijkt dat mijten houden van een vochtige, zure bedding met een overschot aan keukenafval.

Wat eten mijten in een wormenbak?

De meeste mijten die in een wormenbak voorkomen zijn geen roofmijten. Ze voeden zich voornamelijk met:

  • rottend en composterend materiaal
  • dode compostwormen

Ze vallen doorgaans geen levende wormen aan.

Vormen mijten een probleem voor wormen?

In het slechtste geval gaan mijten concurreren met de wormen voor voedsel. Bij grote aantallen kunnen ze zoveel voeding verbruiken dat:

  • wormen onvoldoende voedingsstoffen krijgen
  • de wormenkweek sterk vertraagt

Dit kan leiden tot een vicieuze cirkel waarbij je meer voeding toevoegt, waardoor de mijten nog sneller toenemen.

Daarnaast wijzen veel mijten erop dat de bedding niet optimaal is: te zuur, te nat of overvoed.

Zijn er gevaarlijke (parasitaire) mijten?

Sommige bronnen vermelden het bestaan van parasitaire of roofmijten die wormen of cocons aanvallen. De kans hierop lijkt echter zeer klein.

Rode mijten worden soms genoemd: ze zijn kleiner dan witte of bruine mijten, hebben acht poten en kunnen zich vasthechten aan wormen of cocons. De informatie hierover is echter vaak tegenstrijdig.

Tot op heden heb ik geen wetenschappelijke studies gevonden die dit duidelijk bevestigen. Mocht je hier meer betrouwbare info over hebben, dan hoor ik dat graag.

Witte en bruine mijten

Witte en bruine mijten zijn de meest voorkomende soorten in wormenbakken. Hoewel ze vervelend kunnen zijn voor de kweker, zijn ze niet schadelijk voor de wormen.

Ze helpen vooral bij het afbreken van organisch materiaal en worden pas een probleem bij overbevolking.

Invloed op voortplanting van wormen

Een groot aantal mijten kan de voortplanting van wormen beïnvloeden. Wormen paren vooral op de bedding.

Wanneer mijten massaal over de bedding kruipen, verbergen de wormen zich, waardoor:

  • minder paring plaatsvindt
  • minder cocons worden aangemaakt

Mijten uit de wormenbak verwijderen

Een eenvoudige en doeltreffende methode is het gebruik van meloen:

  1. Leg ’s avonds stukjes meloen op de bedding
  2. De volgende ochtend zitten er veel mijten aan de onderkant
  3. Spoel de meloen af met warm water
  4. Leg de stukken opnieuw terug

Herhaal dit enkele dagen en je vermindert het aantal mijten aanzienlijk.

Conclusie

Mijten in de wormenbak zijn meestal geen reden tot paniek. Ze wijzen vaak op een probleem met vocht, zuurtegraad of overvoeding.

Door de omstandigheden te verbeteren en tijdig in te grijpen, blijven je compostwormen gezond en actief.

Bedankt voor het lezen tot het einde. Heb je vragen of aanvullende informatie, laat dan gerust een reactie achter.

vrijdag 1 september 2023

Hoeveel wormen heb je nodig om te composteren?

Hoeveel wormen heb je nodig om te composteren?

hoeveel wormen
hoeveel wormen??

Hoeveel wormen je nodig hebt om te composteren hangt sterk af van wat je precies wilt doen. Daarom splitsen we deze vraag op in meerdere delen.

Wat wil je doen met de wormen?

Wil je vooral wormen kweken, of wil je vooral veel compost maken? Beide doelen vragen een andere aanpak.

Grootte en beschikbare ruimte

Hoe groter je bakken en hoe meer ruimte je hebt, hoe meer wormen je kunt houden. Professionele vermicomposters hanteren vaak:

  • ± 1000 wormen per 0,09 m² (ongeveer 1 vierkante voet)
  • De diepte is meestal 10–15 cm

Wil je vooral compost maken, dan kun je deze richtlijn volgen. Wil je wormen kweken, start dan beter met minder dan 500 wormen per 0,09 m² zodat ze zich kunnen vermenigvuldigen.

Hoeveel wormen voor keukenafval?

Wil je vermicompost maken met je eigen keukenafval, gebruik dan deze eenvoudige methode:

  1. Verzamel je groenteafval gedurende 7 dagen
  2. Deel het totaalgewicht door 7 (daggemiddelde)
  3. Verdubbel dit gewicht

Dat eindresultaat is het gewicht aan wormen dat je idealiter nodig hebt. Wormen eten gemiddeld ongeveer de helft van hun lichaamsgewicht per dag.

Rustig opstarten is cruciaal

Wormen verwerken niet meteen volle hoeveelheden afval. Geef ze eerst tijd om te wennen aan hun nieuwe omgeving.

  • Start met kleine hoeveelheden voeding
  • Verhoog dit pas na enkele weken
  • Laat de bedding eerst “rijpen”

Wormen kweken zonder compostdoel

Als compost je minder interesseert en je vooral wormen wilt kweken, kun je zelfs starten met 100 wormen.

Onder goede omstandigheden:

  • Verdubbelen wormen elke 3–6 maanden
  • 100 wormen kunnen in ± 20 weken 1600 cocons produceren

Wormen voor vissen of dieren

Wil je wormen gebruiken om te vissen of om dieren te voeren, dan is het aan te raden om:

  • Minstens 1000 wormen te starten
  • Een deel te reserveren voor gebruik
  • Een deel apart te houden voor kweek

Hou rekening met het gewicht: 1000 wormen ≈ 500 gram

Gebruik meerdere bakken

Werken met meerdere bakken is sterk aan te raden. Experimenteren met voeding of bedding kan mislukken. Met meerdere bakken riskeer je niet je volledige populatie te verliezen.

Ruimte blijft doorslaggevend

Bestel nooit meer wormen dan je ruimte aankan. Bij overbevolking:

  • Proberen wormen te ontsnappen
  • Of sterven ze af

Meer wormen betekent niet automatisch betere kweek.

Conclusie

Het juiste aantal wormen hangt af van:

  • Je doel (compost, kweek, vissen, voeding)
  • De beschikbare ruimte
  • Het volume keukenafval

Met een goede voorbereiding en realistische aantallen kun je succesvol composteren én wormen kweken.

Bedankt voor het lezen, en tot het volgende bericht.

Hoe krijg ik meer bieslook?

gesneden bieslook Bieslook uitbreiden: zo doe je dat Bieslook is een veelzijdig en makkelijk kruid dat elk jaar weer terugkomt. Het mooi...